Alle straffen vanaf 4 maanden uitvoeren

Vanaf 1 februari worden in België alle straffen vanaf 4 maanden ook echt uitgevoerd. “Daarmee maken we in de praktijk een einde aan 20 jaar straffeloosheid”, zegt minister van Justitie Annemie Turtelboom. Bij haar aantreden, twee jaar geleden, gingen zelfs mensen die veroordeeld werden tot 3 jaar geregeld vrijuit. “Nooit gedacht dat we vandaag zo veel verder zouden staan”, zegt Turtelboom.

Een betere strafuitvoering was voor de minister van Justitie dé topprioriteit: ervoor zorgen dat elke veroordeelde zijn straf ook echt zou uitzitten of uitvoeren – in de gevangenis, via elektronisch toezicht, op probatie (met uitstel) of met een werkstraf. Sinds 1993 was dat in België niet meer het geval. Toenmalig minister van Justitie Melchior Wathelet senior besliste toen dat straffen onder de 4 maanden niet meer moesten worden uitgevoerd. Die straffeloosheid liep de volgende jaren in de praktijk steeds hoger op, tot en met straffen van 3 jaar – daarvoor moet je al een misdrijf van formaat hebben gepleegd. Rechters die erop stonden dat de veroordeelde zijn straf zou uitzitten, spraken dan ook geregeld een straf van 37 maanden uit, of drie jaar plus één maand. “Dat hoefden ze sinds vorig jaar niet meer te doen”, zegt Annemie Turtelboom. “In maart 2013 konden we aankondigen dat alle straffen boven de 6 maanden effectief uitgevoerd werden. Een klein jaar later kan ik zeggen dat we alle straffen vanaf 4 maanden uitvoeren. Je kan stellen dat we daarmee een einde aan de straffeloosheid maken. Straffen van minder dan 4 maanden worden ook in onze buurlanden zelden uitgevoerd. Wat niet wegneemt dat we de volgende jaren op dit elan moeten doorgaan.” Een opdracht voor de opvolger van Turtelboom.

Meer capaciteit

Dat straffen voor ernstige misdrijven al die jaren niet werden uitgevoerd, had vooral te maken met de toenemende overbevolking van onze gevangenissen. Die is nu gestopt. Het aantal gedetineerden is voor het eerst in vijf jaar niet gestegen. En doordat het aantal cellen is toegenomen, is de overbevolking van de gevangenissen met 5 % gedaald. “Voor het eerst beschikt België nu over meer dan 10.000 plaatsen”, zegt Turtelboom. Verhoudingsgewijs beschikt België nu over een hogere capaciteit dan Nederland en zit het op het niveau van Frankrijk en Duitsland. Ook nieuw: vorig jaar werden 625 illegale criminelen teruggestuurd. Van de straffen onder de 3 jaar wordt ongeveer 40% uitgezeten in de gevangenis. 60% gaat via elektronisch toezicht. Vandaag zijn er 1.750 enkelbanden in gebruik, meer dan een verdubbeling tegenover december 2011 bij het aantreden van de regering (802). Met die enkelbanden werden er in 2013 precies 5.011 straffen uitgevoerd tegenover 3.561 in 2012.

Wachtlijsten weg

“De wachtlijsten bij de justitiehuizen zijn voor bijna 90% weggewerkt”, zegt Turtelboom. “Daardoor volgt de straf snel op de veroordeling, zoals het hoort.” Vaak gaat het over alternatieve straffen. “Het wetsvoorstel dat van elektronisch toezicht een volwaardige, autonome straf maakt en geen plaatsvervangende, is onlangs gestemd in de Kamer. De bedoeling is om ook aan probatie en werkstraffen die status te geven. Zo kunnen rechters zelf beslissen welk soort straf ze het meest geschikt achten, zonder dat de veroordeelde daarvoor langs de gevangenisdirecteur moet.”

Bron: Het Laatste Nieuws, 21 januari 2014

Share on:

Leave a comment