“De Vlaming kan niet tegen alles zijn”

Vlaams minister van Energie Annemie Turtelboom zag deze week de Duitse ‘Energiewende’ in de praktijk. Ook ons energiebeleid heeft volgens haar een stroomversnelling nodig.

Bron: De Tijd, zaterdag 21 februari 2015

‘België heeft toch net als Duitsland een wet op de kernuitstap? Hoe gaat u de sluiting van de kerncentrales opvangen?’ De blik van Harald Wilbert, een topman van het Duitse groenestroomconcern BayWa r.e., richt zich verwachtingsvol tot Vlaams minister van Energie Annemie Turtelboom (Open VLD). Ze aarzelt, want er is in België geen alomvattend alternatief voor de kernuitstap. ‘Gas’, geeft ze uiteindelijk toe.

De Duitsers knikken teleurgesteld. Hun lat ligt hoger. De Bundesregering besliste na de kernramp in het Japanse Fukushima om tegen 022 alle kerncentrales te sluiten. Tegelijk zet ze volop in op energie- efficiëntie en hernieuwbare energie. De gründliche Duitsers halen vandaag al de Europese doelstelling van 20 procent hernieuwbare energie tegen 2020 (zie grafiek). Vlaanderen zit aan 5,9 procent en moet tegen 2020 naar 10,5 procent.

Precies daarom viel de keuze van Turtelboom voor haar eerste buitenlandse bezoek op Duitsland. ‘Tijdens de ramp van Fukushima was ik als minister van Binnenlandse Zaken bevoegd voor nucleaire veiligheid’, vertelt ze bij een koffie in de luchthaven van München. ‘Dat was ook voor ons een trauma. De Duitsers hebben dat momentum gegrepen om de omslag naar hernieuwbare energie te maken.’

Turtelboom wil Vlaanderen warm maken voor een ‘stroomversnelling’ in het energiebeleid. Niet eenvoudig, want het imago van groene energie heeft door de jarenlange oversubsidiëring van zonne-energie een serieuze deuk gekregen. De gevolgen van die oversubsidiëring zullen de komende jaren verder doorsijpelen in de stroomfactuur.

‘Hernieuwbare energie moet opnieuw een positief verhaal worden’, zegt Turtelboom. ‘Het gaat niet enkel over subsidies en quota. Wie vandaag investeert in zonnepanelen haalt een rendement van 5 procent en draagt zijn steentje bij aan het milieu. Dat kost ons niets. Investeringen in hernieuwbare energie kunnen volgens het Planbureau 30.000 jobs opleveren. Die boodschap moeten we uitdragen. De Vlaming kan niet tegen alles zijn. Kernenergie is gevaarlijk, steenkool is te vervuilend, de zon is overgesubsidieerd en niemand wil een windmolen in zijn achtertuin. Maar ’s ochtends stopt iedereen wel de haardroger in het stopcontact.’

Turtelboom bewondert het voluntarisme van De Duitsers. ‘De weg in Duitsland is duidelijk en iedereen timmert er aan mee. Precies daarom ligt er op mijn kabinet een brief klaar om federaal minister van Energie Marie-Christine Marghem (MR) aan te sporen snel werk te maken van een energiepact, waarbij alle partners samen het toekomstige energiebeleid uittekenen.’

Zelf plant Turtelboom een grondige hervorming van de ondersteuning van groene stroom. Ze wil afstappen van het huidige systeem, waarbij producenten van hernieuwbare energie worden beloond met groenenestroomcertificaten. De focus moet liggen op investeringssteun, op het moment dat de installatie wordt gebouwd.’Ik ben niet tegen subsidies voor energie’, zegt ze. ‘Een nieuwe kerncentrale kost ook een smak geld. Maar subsidies moeten marktconform zijn. Met steun op het moment van de investering, kan je veel flexibeler inspelen op de markt. Bovendien moet de investeerder dan het meeste geld ophoesten.’ Ze sleutelt aan de ideale verhouding tussen productie- en investeringssteun.

Op korte termijn trekt Turtelboom ook steun uit voor geothermie, een vrij nieuwe vorm van hernieuwbare energie (zie inzet). In juni kunnen nieuwe projecten zich opnieuw aanmelden voor steun voor de productie van groene warmte. Daarvoor is 8 miljoen euro beschikbaar. Tot nu toe kwam geothermie daarvoor niet in aanmerking. Turtelboom brengt daar verandering in naar aanleiding van een initiatief van Janssens Pharmaceutica, dat als eerste Vlaams bedrijf geothermie in de praktijk wil toepassen. Een delegatie van het bedrijf vergezelde Turtelboom bij haar bezoek aan Duitsland. ‘Als Janssens Pharmaceutica in de Vlaamse grond boort, is het letterlijk verankerd’, zegt Turtelboom.

De liberale politica legt expliciet de link naar de economie. ‘Het is gemakkelijk 20 procent energie te besparen als je alle bedrijven wegjaagt. Beieren bewijst als economisch succesvolle regio dat het anders kan. Duitsland zet fors in op energie-efficiëntie en de lokale verankering van bedrijven via windenergie en geothermie. Ook bij ons kan energie een economische hefboom zijn.’

BARBARA MOENS

 

Share on:

Leave a comment