Speech: Dertien brandpreventieadviseurs in een dozijn

TIELT 25 juni 2011 –

Dank voor de uitnodiging

Proficiat met uw bevordering mr. Rijckaert en proficiat aan de 13 kersverse Brandpreventieadviseurs (BPA)

Ben tevreden te zien dat brandweerkorps zich inschrijft in het verhaal van preventie en dat met veel sérieux en visie doet. 13 brandpreventie-adviseurs voor bijna evenveel gemeenten, het moet een unicum zijn in Vlaanderen.

Het is immers mijn overtuiging dat er een omschakeling nodig is in de manier waarop we naar brandbestrijding kijken. Nu ligt nadruk nog vooral op firefighting. Er wordt vooral ingezet op mensen en middelen (materieel) op het vlak van interventies; toch hebben we al vele jaren gemiddeld 100 doden bij brand per jaar in België. Dit aantal zakt niet ondanks de bijkomende financiële  inspanningen op het vlak van interventies.

Daarom moeten we ook het begin van die keten aanpakken. Het is dus noodzakelijk dat we meer mensen en middelen inzetten in de fase voor het uitbreken van de brand om mensen te sensibiliseren. Immers ongeveer 50% van de oorzaken van brand zijn te wijten aan onzorgvuldig en onveilig gedrag van mensen bvb spelen met vuur, achterlaten van branden kaarsen etc.

Dit kadert binnen het ruimere idee dat veiligheid een gedeelde verantwoordelijkheid is; van de overheid die deze taak zo goed mogelijk moet proberen uit te voeren, maar ook van de burger die vanuit preventief oogpunt een belangrijke rol te vervullen heeft.

En op dit moment is die burger, zijn u en ik, daar nog lang niet genoeg mee bezig. Onderzoek wijst uit dat slechts 3 op 4 Belgen nooit of sporadisch aan brand denkt en slechts 2% denkt aan brandpreventie.  De genomen preventieve maatregelen, worden bovendien nog te vaak foutief gehanteerd.  40% van de burgers met een rookmelder, plaatsen deze bijvoorbeeld in de keuken.  Hierdoor ontstaat een vals gevoel van veiligheid met mogelijks desastreuze gevolgen.

Investeren in brandpreventie in woningen creëert nochtans een win-win situatie voor de burger en voor de brandweer.  Niet alleen zal de veiligheid van de burgers verhogen, maar de zichtbaarheid en de dienstverlening van de brandweerdiensten zal ook versterken.

Bovendien door het responsabiliseren van de burger, door hen bewust te maken van de risico’s en maatregelen die ze zelf kunnen ondernemen, zal het aantal woningbranden en het aantal noodoproepen dalen.   Hierdoor komt er meer tijd vrij voor specialisatie en professionalisering bij de brandweer. 

We moeten de mensen dus wakker schudden. En wie kunnen we beter gebruiken voor het sensibiliseren dan brandweermannen die nu maar 5% van hun kennis en competentie gebruiken bij interventies en tegelijkertijd bij meer dan 95% van de bevolking vertrouwen genieten; ze hebben nog zoveel meer in hun mars. Bovendien kennen zij hun dorpsgenoten en als zij een interessant verhaal brengen en informatie verstrekken zal de buurman/buurvrouw hem of haar meer geloven dat wat staat geschreven op een “algemene” folder.

Om die preventietaak van de brandweer uit te bouwen werd in het kader van het Nationaal Brandpreventieplan de brandpreventieadviseur gelanceerd.

In 2010 werd het profiel en takenpakket van de brandpreventieadviseur uitgetekend.  De taken van de BPA zijn:

  • In een eerste fase, start de BPA met het geven van infosessies aan specifieke doelgroepen, zoals kinderen, ouderen, verenigingen, …

We hebben bijvoorbeeld gemerkt dat heel veel scholen brandweerkazernes bezoeken op het einde van het jaar.  Een leuk bezoek voor de kinderen, maar als dit niet structureel is ingebed, zal de impact beperkt blijven.

  • De BPA kan ook burgers sensibiliseren en informeren via lokale campagnes en evenementen.  Zo werd er tijdens de 14-daagse van de veiligheid met de campagne ‘Rookmelders laten je niet stikken!’ het belang van de rookmelder benadrukt.
  • Naast het beantwoorden van specifieke vragen van de burgers, is het ook de bedoeling dat deze BPA gratis en objectief advies gaat geven op vraag en op maat van de woning.

Ik stel vast dat de brandweer van Tielt deze taken ook duidelijk invult met een campagne rond rookmelders en het actief opzoeken van mensen thuis voor specifiek woninggebonden advies. Ik denk dat dergelijke concrete en op maat gemaakte campagnes het grootste effect sorteren. Een brand maakt immers wel onderscheid tussen mensen. Armeren en zwakkeren zullen bijvoorbeeld sneller het slachtoffer worden van een brand. Daarom ook moet op deze groepen extra ingezet worden.

 Ik ben dan ook verheugd vast te stellen dat de brandweer van Tielt samen met het plaatselijke OCMW en de hogeschool projecten heeft opgezet om deze doelgroepen gericht te bereiken. Ook in de nationale campagnes zal er specifiek aandacht worden besteed aan kinderen en sociaal kwetsbare doelgroepen.

 Tielt is niet alleen. Tijdens 8 opleidingsessies werden reeds 87 brandpreventieadviseurs uit 28 operationele prezones opgeleid.  Voor 2011 zijn er reeds meer dan 130 kandidaten ingeschreven. Het succes van de Brandpreventieadviseur verspreidt zich dus door het land.

Net zoals een soldaat niet zonder geweer naar het front trekt, kan een BPA niet zonder zijn Firetrolley de deur uit. Deze didactische koffer hebben we ontwikkeld voor de BPA om mee te nemen op huisbezoek, tijdens een infoavond of op een informatiestand

In 2011 willen we verder blijven investeren in de BPA; in hun opleiding, in een ondersteuningstoolboxen in het netwerk met nieuwsflashes en terugkomdagen. 

Brandpreventie-adviseurs mogen echter niet alleen staan. Hun advies mag geen one shot worden, maar onderdeel uitmaken van een continu proces van sensibilisering. Daarom zullen een reeks van nieuwe campagnes worden uitgebouwd rond o.m. evacuatie, schoorsteenbranden, keukenbranden en CO-intoxicatie.  Ook de rookmelder zal uitgebreid aan bod komen in onze campagnes. 

 Met deze integrale en geïntegreerde aanpak moeten we het aantal woningbranden en het aantal slachtoffers de komende jaren sterk kunnen terugdringen. In de kranten van 2014 moeten berichten over woningbranden groot nieuws zijn, net omdat ze amper nog voorkomen.

Als dat een realiteit wordt dan zal dat niet alleen te danken zijn aan de stoere brandweerman die met zijn pompwagen naar de plaats van het onheil scheurt, maar ook aan de adviseur met zijn trolley die op bezoek komt bij jouw op school, in je bedrijf of bij je thuis.

Het mag duidelijk zijn: jullie brandpreventieadviseurs wacht een belangrijke taak en er rust een grote verantwoordelijkheid op jullie schouders. Maar alvast één ding zullen jullie al verwezenlijkt hebben: dankzij jullie komt vanaf nu de brandweer in Tielt altijd te vroeg!

 Veel succes!

Share on:

Leave a comment