Groene stroom heeft slim net nodig

Vlaams minister van Energie Annemie Turtelboom wil na een studiereis naar pionier Italië snel werk maken van de installatie van digitale stroommeters bij Vlaamse gezinnen.

Bron: De Tijd, donderdag 11 juni 2015

Italië verbaasde 14 jaar geleden de wereld met de aankondiging dat het de klassieke elektriciteitsmeters met draaiende cijfertjes zou vervangen door slimme exemplaren. Het staatsbedrijf Enel, dat de stroomnetten in het grootste deel van Italië beheert, heeft inmiddels 32 miljoen digitale meters geïnstalleerd. Marco Iadevaia, de directeur technologie van Enels netwerkdivisie, is trots op de wereldprimeur. ‘We besparen 450 miljoen euro per jaar. De zware investering was in enkele jaren terugverdiend’, zegt Iadevaia tijdens een demonstratie in het hoofdkantoor in Milaan voor Vlaams minister van Energie Annemie Turtelboom (Open VLD).

Dat net de Italianen met slimme meters pionierden, heeft alles te maken met veel niet-betaalde facturen.’Het helpt bij de inning’, zegt Iadevaia. Het is een publiek geheim dat Zuid-Italië enorm veel last had van diefstal van stroom. Maar diefstal vermijden is niet het enige wat slimme meters kunnen. Ingenieurs van Enel tonen de Belgische delegatie hoe ze met slimme meters een intelligent net hebben uitgebouwd. In de controlekamers weten ze op elk moment hoeveel stroom op alle belangrijke knooppunten van het net wordt geproduceerd uit zonnepanelen en hoeveel elke categorie van verbruikers (gezinnen, landbouw, industrie, diensten…) afneemt.

Muisklik

Met een muisklik kunnen de kabels tussen de knooppunten worden aan- en uitgeschakeld bij problemen. Bij te veel lokale productie van zonnepanelen kan die geëvacueerd worden naar regio’s waar wel voldoende vraag is. En bij stroompannes kunnen gebieden snel geïsoleerd worden zodat de impact beperkt blijft. Turtelboom is enthousiast. ‘Dus, met zo’n slim net zou de overlast van de recente stroompanne bij duizenden gezinnen in Antwerpen veel kleiner zijn geweest’, besluit de minister.

Turtelboom is onder de indruk van de mogelijkheden van slimme meters om de energienetten van de toekomst te sturen. ‘Ik ben nog meer overtuigd’, klinkt het na het bezoek. ‘We moeten voor slimme meters kiezen’, besluit Turtelboom.

‘Slimme meters zijn het begin van een slim net waarbij de netbeheerders op elk moment kunnen weten wie welke hoeveelheid stroom op het net zet of afneemt’, zegt Turtelboom. ‘We gaan van een centraal net met kernreactoren en grote fossiele centrales naar een decentraal net met veel hernieuwbare energie. Daar moeten we veel fijner de energiestromen kunnen sturen.’

‘Als maatschappij willen we overstappen naar meer hernieuwbare energie en elektrische wagens. Maar het huidige stroomnet zit aan zijn limiet’, legt professor Ronnie Belmans, de CEO van het energie-onderzoeksinstituut Energyville, uit. ‘Ofwel moeten er nieuwe koperen kabels onder de grond komen ofwel moeten er slimme meters worden uitgerold, zodat meer met de bestaande kabels kan worden gedaan.’

Turtelboom is voorstander van de tweede optie. ‘De Vlaamse netbeheerders Eandis en Infrax investeren honderden miljoenen euro’s per jaar om de groei van hernieuwbare energie op te vangen. We kunnen het aanleggen van extra kabels niet volledig vermijden, maar met slimmere netten kunnen we een derde tot de helft van die extra kabels voorkomen’, schat de minister.

De vraag is wel wat die slimme meter precies moet kunnen. ‘Gaan we voor een Rolls-Royce die heel veel kan of voor een budgetmodel’, zegt Turtelboom. In Italië zijn de slimme meters inmiddels 15 jaar oud en zijn de functionaliteiten beperkt. De kostprijs is met 70 euro wel laag. Nieuwere versies die her en der op de markt komen zijn duurder, maar kunnen ook veel meer.

Turtelboom wil conclusies trekken in een nieuwe studie die in de herfst klaar moet zijn. ‘Dan kunnen we dit jaar nog een politieke beslissing nemen’, zegt Turtelboom. In het regeerakkoord gaf de Vlaamse regering al een aanzet voor de uitrol van slimme meters. Het regeerakkoord stelt dat gezinnen de mogelijkheid moeten krijgen om hun vraag aan te passen aan de kostprijs van energie op verschillende momenten van de dag. Dat kan enkel met slimme meettechnologie.

Turtelboom voelt ook de hete adem van Europa in de nek. De Europese landen moeten tegen 2020 garanderen dat 80 procent van de verbruikers over een slimme meter beschikt, tenzij er kosten-batenanalyses zijn die aantonen dat zo’n uitrol negatief is. De voorbije jaren werden al enkele studies uitgevoerd. Die hebben nog geen duidelijke positieve effecten aangetoond.

 

Share on:

Leave a comment