Never waste a good crisis

In de Commissie Energie stelden de jongste weken diverse parlementsleden vragen over het afschakelplan dat deze winter mogelijk moet worden bovengehaald. Door de onbeschikbaarheid van twee kerncentrales voorziet Elia dat er misschien deze winter bij extreme omstandigheden een tekort aan stroom zal zijn op heel specifieke momenten. Om een inschatting te maken van de impact hiervan ben ik als minister van Energie vanaf dag één aan de slag gegaan met dit gegeven. Dit is een bevoegdheid van de federale overheid, maar dat wil niet zeggen dat ik als Vlaams minister van Energie en Viceminister-president niets kan doen.

Uit diverse analyses van het Vlaamse elektriciteitsverbruik blijkt dat er tussen 17u en 20u ’s avonds een grote piek is. Dit is het moment dat bedrijven, administraties enzovoort hun werkzaamheden nog niet hebben stopgezet én dat veel gezinnen op hetzelfde moment veel verbruiken omdat ze net thuisgekomen zijn van werk, school…

Het totale elektriciteitsverbruik bedraagt 42GWh. Als we daar op die piekmomenten tien procent van zouden kunnen besparen, zou dit al een heel verschil maken. De gezinnen alleen kunnen op die manier 4GWh uitsparen, omgerekend is dat 1350 MW voor alle Vlaamse gezinnen samen. Als je weet dat de twee centrales, die deze winter op het moment dat er een stroomgebruik dreigt niet actief zullen zijn, samen een capaciteit van 2014 MW hebben, is de rekening snel gemaakt.

Als de Vlaamse gezinnen zich solidair tonen, én de Brusselse en Waalse volgen, dan kunnen we vermijden dat ook maar iemand wordt afgeschakeld van het elektriciteitsnet. Door een kleine aanpassing van het gedrag kunnen we er dus samen voor zorgen dat gezinnen en bedrijven kunnen blijven genieten van hetzelfde comfort als vandaag. Zonder in te boeten op het eigen comfort. Er is al veel over het afschakelplan verteld, maar het wordt ook tijd dat even het gezond verstand wordt bovengehaald. Samen kunnen we het licht aanhouden, daar komt het op neer.

We gaan niets verbieden, zo zit ik niet in mekaar. We vragen gewoon om sommige zaken iets vroeger of later te doen. Via een nationale campagne zullen we alle gezinnen informeren over het verbruik van bepaalde toestellen, maar ook zonder die campagne kunnen we die rekening al snel eens maken. Droogkasten, vaatwassers, ovens, elektrische kookplaten, wasmachines, strijkijzers… Het zijn allemaal grootverbruikers. Als we die toestellen iets later of vroeger gebruiken, kunnen we vermijden dat gezinnen en bedrijven waar mensen werken, worden afgeschakeld.

Deze inspanning is er ook één van korte duur. We vragen niet om hiermee rekening te houden gedurende de hele winter. Zeven dagen voor er een stroomtekort dreigt, zal Elia dat reeds publiek kunnen maken. Dag na dag zal die vervolgens gemonitord worden, waardoor zowel gezinnen als bedrijven goed op de hoogte zullen zijn wanneer er een afschakeling dreigt. Een mogelijke afschakeling, die we op dat moment met een kleine gedragsaanpassing kunnen vermijden.

Deze winter kan bovendien bijzonder leerrijk worden. Door deze problematiek zullen we beter geïnformeerd worden over ons werkelijk verbruik. En dan zal iets opvallen, hopelijk: we verbruiken met z’n allen teveel elektriciteit. En wat vooral zal opvallen: het kan evengoed met minder, zonder ook maar in te boeten op iets. Sluimerverbruik bijvoorbeeld doet voor veel gezinnen de factuur stijgen zonder dat ze er zich van bewust zijn. De tv op slaapstand, de digicorder laten aan staan, de oplader voor de gsm in het stopcontact laten zitten,… het verslindt onnodig energie. En het kost geld aan iedereen. Veel geld. Net als energieverspillende lampen.

Als Vlaams viceminister-president en minister van Energie zal ik de komende jaren voluit gaan voor hernieuwbare energie, maar ook en zeker voor energie-efficiëntie. Wat baat het om op een gezonde manier elektriciteit op te wekken, als die vervolgens wordt verspild? Iedereen bewust maken van het feit dat er vandaag nog teveel verloren gaat, is een eerste, maar wel de belangrijkste stap. Als we het totale verbruik de komende jaren kunnen laten dalen. Ik heb het al een paar keer gezegd: de enige kWh die gratis is, is die die je niet verbruikt.

Daarnaast heb ik ondertussen een overleg gepland met de federale minister van Energie om het huidige afschakelplan even onder de loep te nemen. Dit plan is door Elia opgesteld op basis van technische parameters. Het is mijn overtuiging dat een dergelijk plan, dat zoveel impact heeft op de samenleving, niet alleen door technici kan worden opgesteld. Hierbij moet rekening gehouden worden met sociale en economische parameters. We willen daarom dat er nu al werk wordt gemaakt van een nieuw afschakelplan voor de winter van 2015-2016, dat wel met de samenleving rekening houdt. Zo’n plan vergt maanden voorbereiding, er mag dus geen tijd verloren gaan.

Never waste a good crisis, heb ik gezegd in de Commissie Energie.

Niemand heeft me tegengesproken.

Share on:

Leave a comment