Nieuw elektronisch stemsysteem uitgetest

Vandaag namen over heel Vlaanderen en in het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest meer dan tienduizend mensen deel aan een groot experiment met een nieuw elektronisch stemsysteem. Doel van de test is nagaan of het prototype van het nieuwe elektronische stemsysteem dat tot nu toe in laboratoriumomstandigheden getest is, ook in reële omstandigheden goed werkt en waar het eventueel kan verbeterd worden.

De kassei-test

Het parlement heeft in 2008 groen licht gegeven voor de ontwikkeling van een nieuw stemsysteem.  De federale overheid, het Vlaamse gewest en het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest hebben een gezamenlijke overheidsopdracht uitgeschreven voor de ontwikkeling van een prototype van stemsysteem en de organisatie van een stemexperiment.   

Annemie Turtelboom, minister van Binnenlandse Zaken: “Vooraleer de betrokken regeringen besluiten het systeem al dan niet aan te kopen, willen we de stemmachines  die in labo-omstandigheden goed werken, ook aan grondige proeven onderwerpen op het terrein.  Het is zo’n beetje als een fiets, die op rollen goed bolt, ook eens uitgebreid testen op kasseien en in de modder.” 

Nog democratischer en transparanter

De belangrijkste nieuwigheid van het elektronisch stemsysteem is dat de stem van de kiezer op een papierstrook wordt afgeprint en niet meer op een magneetkaart wordt geregistreerd. Zo krijgt de kiezer de mogelijkheid na te gaan of de stem die hij of zij via de computer heeft uitgebracht correct geregistreerd is. Er is een duidelijke eenheid tussen de elektronische stem en de stem op papier. Mocht dat nodig blijken kunnen de stemmen ook manueel herteld worden. Het stemsysteem is daardoor democratischer en transparanter dan het vorige, precies wat het parlement in 2008 gevraagd had.

 Divers kiespubliek  

Om het stemexperiment zo representatief mogelijk te maken,  sluit  het experiment qua inhoud en organisatie zo nauw mogelijk aan bij echte verkiezingen. Zo houdt het rekening houden met het feit dat verkiezingen in België op één dag gebeuren, dat op alle plaatsen dezelfde openings- en sluitingsuren gelden, dat een zeer divers kiespubliek komt opdagen enz.

Om aan die eisen te voldoen,  hebben de organisatoren gekozen voor zeer verschillende locaties die een zo representatief mogelijk beeld geven van  de kiezers (jong, oud, arbeiders, hoogopgeleiden, vertrouwd met computer of niet, …) en van de verkiezingssituaties (tweetalige gemeenten of niet).

Op elke plek werd een volledig stembureau opgesteld met stemhokjes, stemcomputers, een voorzitterscomputer en een elektronische urne. Ieder stembureau werd, zoals bij echte verkiezingen, geleid door een voorzitter, met daarnaast twee bijzitters en twee waarnemers.

De organisatoren stelden ook fictieve verkiezingslijsten op voor het experimenten. De kiezers kregen de keuze tussen lijsten met muziekgenres en uitvoerders ervan en lijsten met sportdisciplines en bekende sportmensen uit elke discipline. 

Het experiment laat de organisatoren toe  het functioneren van het nieuwe stemsysteem in reële omstandigheden te onderzoeken, bijvoorbeeld  hoe de kiezers de nieuwe stemcomputers ervaren, hoe kiezers met de computers omgaan, of het systeem gebruiksvriendelijk is, of  de instructies voor het stemmen duidelijk zijn,  hoe voorzitters en bijzitters het nieuwe systeem ervaren enz.

Waarnemers verzamelden tijdens de test ook algemene informatie over het stemproces, bijvoorbeeld; hoe lang doet een kiezer erover om te stemmen, hoeveel tijd neemt het scannen van het stembiljet enz.

Op basis van alle vergaarde informatie kunnen de betrokken federale en gewestelijke overheden met kennis van zaken het nieuwe stemsysteem evalueren en eventueel bijsturen. Op basis van de conclusies van dit grote stemexperiment zullen de overheden ook beslissen of zij het nieuwe stemsysteem willen aankopen of niet.

Het elektronisch stemsysteem in enkele stappen:

–          Een lid van het stembureau geeft aan de kiezer een token of smartcard waarmee zij de stemcomputer kan opstarten

–          De kiezer gaat naar het stemhokje, start de stemcomputer en brengt op het touchscreen van de computer zijn of haar stem uit.

–          Nadat de kiezer zijn of haar keuze heeft bevestigd, wordt een stembiljet (papierstrook ) geprint. Op de papierstrook ziet de kiezer de stem(men) die zij of hij heeft uitgebracht en een barcode die de elektronische versie bevat van de uitgebrachte stem(men)

–          Nadat de kiezer geverifieerd heeft of het papier correct de stem(men) weergeeft die zij of hij op de computer heeft uitgebracht,  plooit de kiezer het biljet dubbel met de tekst aan de binnenkant.

–          Aan de urne scant de kiezer zelf de barcode op de papierstrook, de stem wordt dan geregistreerd, daarna vouwt de kiezer de papierstrook opnieuw dubbel en stopt ze in de urne.

–          Als iedereen gestemd heeft, worden de stemmen overgebracht naar een verzamelpunt of totalisatiebureau waar de resultaten verwerkt en opgeteld worden.

–          Vanuit het totalisatiebureau worden de stemmen beveiligd overgemaakt naar de FOD Binnenlandse Zaken in Brussel

Share on:

Leave a comment