Slachtoffers leren omgaan met media

Annemie Turtelboom werkte samen met het departement Justitie en partners uit de media- en de sociale wereld een eenvoudig middel uit om  slachtoffers en hun familieleden leren om te gaan met de media in geval van grote drama’s of incidenten.

Concreet gaat het om een handig kaartje met basistips dat door de politiediensten onmiddellijk aan de betrokken families wordt gegeven. Bedoeling is zo te vermijden  dat de betrokkenen een tweede keer slachtoffer worden door onvolledige of foutieve berichtgeving in kranten, op radio, tv en in de sociale media.

Annemie Turtelboom: “Als minister van binnenlandse Zaken heb ik veel persoonlijke contacten met families en nabestaanden van slachtoffers. Dat was zo bij de brand in Luik, maar ook bij het overlijden van één van onze duikers van de civiele bescherming. Uit hun verhalen bleek dat zij tijdens de eerste ogenblikken van schok, overweldigende emoties en intens verdriet ook meteen te maken kregen met vragen van journalisten. En zij waren daarop niet voorbereid. Het is voor alle betrokkenen belangrijk dat de contacten tussen hen en de familie enerzijds en de media anderzijds, zo sereen  mogelijk verlopen. “

Minister Turtelboom nodigde slachtoffers, slachtofferbejegenaars, journalisten en collega-ministers bevoegd voor media en sociale zaken uit om samen een oplossing te zoeken. Een werkgroep stelde een kaartje (formaat visitekaartje) met basistips en een website www.slachtoffersenmedia.be met uitgebreide informatie en getuigenissen op punt.

Snel basistips geven

De situatie bij “mediagevoelige” incidenten is zeer specifiek. Journalisten zijn zeer snel ter plaatse, soms sneller dan de specialisten in slachtofferhulp. En de media vragen meteen interviews, foto’s en beelden terwijl de familieleden van het slachtoffer zich in een zeer kwetsbare situatie bevinden.  Daarnaast maken de sociale media zich in razende vaart meester van dergelijke drama’s. En in de sociale media wordt informatie zelden gecontroleerd op waarheid.

De Federale Overheidsdienst Justitie en onder meer de Raad voor Journalistiek publiceerden eerder al zeer pertinente en waardevolle brochures en folders over de contacten tussen slachtoffers en media. Deze teksten richten zich vooral tot gespecialiseerde slachtofferbejegenaars die meestal pas enkele uren na het gebeuren op de plek van een incident aankomen.

Annemie Turtelboom: “We hebben nu een manier gezocht om de familieleden in dergelijke situaties bijna ogenblikkelijk enkele basistips te geven. Bijvoorbeeld: wil je met journalisten praten? Wat wil je vooral zeggen? Heeft het slachtoffer een account op facebook: wat doe je ermee?”

“Ons doel is dat de families van slachtoffers bij zeer mediagevoelige incidenten toch even de tijd krijgen, even kunnen nadenken en enkele beslissingen kunnen nemen eer ze met de media praten. Met het kaartje hopen we die mensen te kunnen helpen.”

Slachtofferbejegening is één van de hoofdtaken van de basispolitiezorg en de lokale politie is meestal als één van de eersten ter plaatse. Daarom  wordt ervoor geopteerd om het kaartje te verspreiden via de politie. De agenten zullen ook de eerste toelichting geven. Specialisten in slachtofferhulp nemen daarna de verdere opvang van de slachtoffers en hun familieleden over.

Breed draagvlak

Zowat alle betrokken federale, gewestelijke en gemeenschapsministers en tal van mensen en verenigingen hebben het project intussen hun steun betuigd. Voor minister Turtelboom is het van groot belang dat het project gedragen wordt door zoveel mogelijk diensten en organisaties. 

Wat de politie betreft, voeren de Vaste Commissie voor de Lokale Politie en de Federale politie  het project nu uit op het terrein. De komende weken ontvangen de 195 de politiezones en de Federale politie samen 55.000 kaartjes. Het Rode Kruis Vlaanderen en le Croix Rouge de Belgique zullen de kaartjes ook testen.  

Opleiding politie aangepast

Het kaartje, een eerste sensibiliseringsmoment, wordt verder ondersteund door een reeks maatregelen:

–         Een website www.slachtoffersenmedia.be met uitgebreide raadgevingen die eerder bestemd zijn voor hulpverleners of andere mensen die de slachtoffers begeleiden.

–         De omzendbrief over de politionele slachtofferbejegening in de geïntegreerde politie wordt aangepast

–         Het luik “slachtofferbejegening” in de basisopleiding van politie-inspecteur wordt aangevuld met informatie over het kaartje en de website.

–         De voortgezette opleiding slachtofferbejegening voor het politiepersoneel wordt aangepast.

–         Organisaties en diensten die het project steunen, kunnen de teksten op hun eigen website plaatsen. 

Inhoud van het kaartje :

Je bent slachtoffer of familielid van een slachtoffer en je krijgt vragen van de media

Maak goede afspraken!

–         Denk rustig na: wil je in de media komen? En zo ja, hoe?

–         Je kan een “woordvoerder” aanduiden.  Zij of hij is dan het enige aanspreekpunt voor de media. Dit kan een vriend, familielid, kennis of professional zijn. 

–         Als je een interview geeft, bereid het goed voor. Zet een paar trefwoorden op papier.

–         Vraag of je de tekst van je interview mag nalezen.

–         Maak afspraken over gefilmd materiaal en foto’s. Geef eventueel zelf een mooie foto van de getroffene aan de media.

–         Je bent niet verplicht een interview of foto’s te geven. Je mag er bij de journalisten op aandringen dat zij jouw privacy en die van je familie respecteren.

–         Wees extra alert in geval van kinderen.  Minderjarigen betrokken in een rechtszaak mogen niet in de media gebracht worden.

Jouw contactpersoon, tel :  ….………………

Meer info: www.slachtoffersenmedia.be

Share on:

Leave a comment