Snel en efficiënt optreden bij verdwijning dementerende bejaarden

Jaarlijks verdwijnen er meer dan 1000 personen in België op onrustwekkende wijze. Zo’n verdwijning heeft een grote impact op familie en omgeving. De onwetendheid en de gedachte dat een broer, zus, vader of moeder, grootvader of -moeder, vriend of vriendin mogelijk in gevaar is, is zwaar om dragen.

Het is dan ook belangrijk dat politie en gerecht bij onrustwekkende verdwijningen zo snel en efficiënt mogelijk optreden, ook al omdat de eerste 24 uur na een verdwijning cruciaal zijn.

Bij de federale Politie bestaat ondertussen al 15 jaar een gespecialiseerde Cel Vermiste Personen wiens werk alom bekend en gewaardeerd is. Alain Remue en zijn mensen hebben ook voor dit project de noodzakelijke knowhow geleverd. Daarnaast bestaan er uiteraard ook al jaren richtlijnen voor de federale en lokale politie over de opsporing van vermiste personen.

Maar personen die verdwijnen, de oorzaken en omstandigheden van hun verdwijning zijn zeer verschillend. En een goede aanpak is een aanpak op maat. Als we kijken naar de cijfers van verdwijningen stellen we vast dat het aantal vermisten voor de leeftijdsgroep vanaf 41 jaar stijgt.  Als we de cijfers van 2009 vergelijken met deze van 2008 zien we een merkbare stijging van 35 procent van vermissingen voor de leeftijdsgroep van 60 tot 70-jarigen. 

Dat is ook niet onlogisch. Door de toegenomen welvaart neemt de gemiddelde leeftijd van onze bevolking continu toe en vergrijst onze samenleving. Dat betekent een stijgend aantal mensen met ouderdomsverschijnselen als dementie. In Vlaanderen alleen zijn er inmiddels reeds meer dan 100 000 personen met dementie.

Kenmerkend voor dementerende patiënten is dat ze plots kunnen gaan dwalen. Ze vertrekken voor een korte wandeling en plots zijn ze onvindbaar. Ze weten niet meer wie ze zijn of waar ze zich bevinden. Dergelijke situatie is angstwekkend voor de persoon in kwestie en voor zijn of haar omgeving.

Welke preventieve maatregelen men ook neemt (sleutelbeheer, codesystemen, praktisch permanent toezicht,…) toch zal het blijven gebeuren dat die patiënten aan de controle van de familie of uit de instelling ontsnappen en verdwijnen. In zo’n gevallen is het voor de mensen in de naaste omgeving niet onmiddellijk duidelijk wat zij best doen. Bij zorgverleners was er de vraag naar een duidelijke methodiek, bij politie heerste er nood aan snelle en éénduidige informatie om snel te kunnen optreden.

De mensen van de politiezone HEKLA hebben daarom samen met de zorginstellingen, de expertisecentra dementie, de bestuurlijke overheden, en federale politie een protocol ontwikkeld. Door dat protocol weten hulpverleners nu exact wat gedaan bij verdwijning van een patiënt en de politie kan op basis van een uniform formulier snel over de nuttige informatie beschikken. Hierdoor kunnen de verschillende partners snel, efficiënt en gepast optreden.

Dankzij dit protocol zal men sneller de persoon terugvinden alvorens men een beroep moet doen op, soms grootschalige, politie-inzet. Het blijkt immers dat 65% van de vermiste ouderen binnen de zorginstelling zelf worden teruggevonden. Voor de politie zijn dergelijke initiatieven dan ook een zegen omdat zij hierdoor veel minder snel moeten uitrukken voor zaken waar dit uiteindelijk niet nodig bleek, en zij dus hun inspanningen kunnen richten op andere onrustwekkende verdwijningen.

Dit is echter niet alleen een kwestie van efficiëntie voor de betrokken diensten. Deze samenwerking tussen politie en zorginstellingen  zal ontegensprekelijk levens redden: bij vermiste personen zien we dat 12% van de gevallen een fatale afloop kent, bij ouderen loopt dat op tot 20%. Een snellere en efficiëntere aanpak leiden tot sneller resultaat. En tijd is hier van levensbelang.

Dit unieke project is ontegensprekelijk een goede politiepraktijk en het belang van ervan is groot omdat het als succesvoorbeeld dient en andere politiezones inspireert.

Ik ben blij vast te stellen dat dit al het geval is en dat het voorbeeld van HEKLA enthousiaste navolging krijgt op andere plaatsen in Vlaanderen. De politiezone VLAS (Kortrijk), Brugge, de zones Dendermonde en Gent, Sint-Niklaas en Heist-op-den-Berg zijn in opstart vanuit dezelfde noden. 

Dit is uiteindelijk waar het bij onze politie om draait: actief werken aan een steeds betere dienstverlening om de veiligheid van de burger te vergroten. Dit project is daarvan een goed voorbeeld, en ik pleit ervoor dat andere zones dit voorbeeld volgen.

Ik wil  jullie dan ook proficiat wensen met dit project, en alle partners bedanken voor hun openheid om vanuit de eigen expertise en problematiek samen aan een oplossing te werken waar ongetwijfeld ook vele anderen mee zullen geholpen worden.

Share on:

Leave a comment