Speech – FEBELIEC Energy Forum

Energiespecialisten, consumenten, pioniers,

Ik sta hier voor u met veel plezier. Sinds ik minister van Energie ben geworden deze zomer is een heel interessante nieuwe wereld voor mij opengegaan,

Een wereld vol interessante mensen. Vol interessante ideeën ook. De ene al wat gekker dan de andere, maar toch.

Maar ook een wereld vol uitdagingen, grote uitdagingen.

België, Vlaanderen staat voor een energietransitie, een nieuw tijdperk.

En daar hoort een visie bij, een langetermijnvisie. Het is niet alleen mijn ambitie om een beleid uit te voeren binnen de krijtlijnen van deze legislatuur. We moeten vandaag de basis leggen voor wat eraan komt in 2030, in 2050. Een energiebeleid heeft een projectie nodig op lange termijn. Een visie, met hoofdletter V, die ook gedragen wordt door de stakeholders. Daarom zal ik het intensief overleg met de sector, dat ik van zodra ik begonnen ben aan deze opddracht, ook de komende maanden en jaren verderzetten.

Er zullen aanpassingen doorgevoerd moeten worden voor het hele energiesysteem: bij de energievraag, het energie-aanbod, de infrastructuur, het regelgevend kader, de markten, de steunmechanismen, enzovoort. Die aanpassingen moeten ons energiesysteem betrouwbaar houden, alsook milieuvriendelijker maken. Dit willen we realiseren op een sociaal-economisch verantwoorde manier.

Daarnet had ik het over een wereld vol uitdagingen. Eén daarvan is, en ik denk niet dat ik nieuws vertel, het wegwerken van een schuld uit het verleden. Ik ga er niet over uitweiden, maar ik kan u bij deze wel garanderen dat mijn kabinet dag in dag uit werkt aan een oplossing om dit op een ordentelijke manier weg te werken. Ook daarvoor zijn we in uitvoerig overleg met de stakeholders.

Ondertussen maken we werk van een gezond, stabiel investeringsklimaat dat op kostenefficiënte wijze tot meer hernieuwbare energie zal leiden. Niet via oversubsidiëring, maar via een investeringssteun die nieuwe technologieën ondersteund. Een marktconforme ondersteuning, zodat we onze kinderen straks een nieuw energielandschap kunnen aanbieden, zonder bijkomende factuur.

Ik zal daar maar meteen op aansluiten met iets anders wat u ongetwijfeld al weet of is opgevallen. Deze minister van Energie gaat voluit voor energie-efficiëntie. Op alle mogelijke manieren probeer ik mensen aan te zetten om energie te besparen. Zowel bedrijven als particulieren, voor iedereen geldt immers hetzelfde: de enige kilowattuur die gratis is, is die die je niet verbruikt. En ze zijn nog gigantisch in aantal, de kilowatturen die we kunnen besparen.

Er is een Europese doelstelling rond energie-efficiëntie, ja, maar daarom alleen moeten we het niet doen. Energiebesparing is een essentieel onderdeel van de energietransitie waar Vlaanderen voor staat. We werken hard op de particuliere markt om mensen ertoe aan te zetten te isoleren, energiezuiniger en automatisch comfortabeler te leven, te werken…

Via de energielening. Via een hervorming van de premies. Via een renovatiepact, waarvoor we meer dan 30 partners bereid hebben gevonden om samen met ons te zoeken naar manieren waarop we de Vlaming kunnen ondersteunen en aanzetten om energiebesparend te renoveren.

Voor de bedrijfswereld, grote en kleine ondernemingen, geloof ik rotsvast in de derdepartijfinanciering. ESCO’s kunnen de Vlaamse bedrijven helpen om energie-efficiënter te worden. Ook daarvoor zijn we met alle mogelijke stakeholders in overleg.

Nu, dit verhaal stopt niet aan de grens. Europa wil graag dat we investeren, en liefst in projecten waar verschillende landen baat bij hebben. Graag, zeg ik dan. Elke investering in energie is eigenlijk ten bate van heel Europa. En wat te zeggen van een interconnectie. Europa heeft genoeg energieproductie voor het hele continent. Meer dan genoeg. We moeten er voor zorgen dat het kan gedeeld worden.

Europa heeft zijn doelstellingen. Ambitieuze doelstellingen, op het vlak van hernieuwbare energie en energie-efficiëntie. Naast de opportuniteiten houden die ook zeer significante uitdagingen in. Ook voor de energie-intensieve bedrijven.

Sinds de opstart van de besprekingen over het 2030 klimaatpakket heeft Vlaanderen reeds gepleit om zo snel mogelijk een kader uit te werken dat garandeert dat de meest efficiënte installaties uit sectoren die volledig blootgesteld zijn aan een risico op carbon leakage geen hogere koolstof kosten mogen ondervinden dan hun concurrenten buiten de EU. Dit werd gerealiseerd tijdens de Europese Raad (22 en 23 oktober jl.):

Bescherming tegen koolstoflekken voor sectoren onderhevig aan internationale concurrentie: systeem van gratis toewijzingen zal worden verdergezet, geen nodeloos hoge kosten voor de efficiëntste installaties en een betere afstemming op veranderende productieniveaus.

Het kan niet de bedoeling zijn dat we door dit Europese beleid de energie-intensieve industrie gaan weg jagen uit Vlaanderen, België en Europa.

We moeten naar een beleid dat inzet op innovatie en economie en klimaat beleid samen opneemt. Innovatie gebeurt in de bedrijven, dus als we ze laten verdwijnen is de slagkracht van EU weg op het internationale niveau. België moet dit samen met Nederland, gelet op de relatief hoge aanwezigheid van energie-intensieve industrie in de economie in beide landen, op het Europese niveau aankaarten.

Deze legislatuur zal ik ook ene energienorm invoeren voor energie-intensieve bedrijven. Zo staat het in het Regeerakkoord. Deze norm moet er voor zorgen dat de som van de meerkosten en nettarieven niet hoger ligt dan in de buurlanden.

Om de kosten van de energiefactuur te drukken zal de Vlaamse Regering samen met de federale overheid de meerkosten van gas en elektriciteit die gelden voor industriële gebruikers in al hun componenten eenduidig vergelijken met die in andere relevante landen en regio’s.

Ik zal bij mijn federale collega erop aandringen om deze monitoring in overleg met de gewesten structureel uit te bouwen, met vergelijking met onze buurlanden en andere relevante landen en regio’s en dit voor “alle componenten” van de energiefactuur.

Hiermee moet in de eerste plaats de competitiviteit van onze bedrijven gevrijwaard worden. Wanneer hieruit zou blijken dat de meerkosten en nettarieven hoger zouden liggen dan in onze belangrijkste buurlanden zal voor de verschillende componenten worden bekeken welke actie kan worden ondernomen om dit verschil zo snel als mogelijk weg te werken.

Dames en heren,

De overheid heeft ondernemerschap en innovatie nodig. Dit zijn de hefbomen voor duurzame oplossingen inzake energie, leefmilieu,… Daarom zal deze Vlaamse Regering het niet nalaten om gericht te investeren in onderzoek en ontwikkeling rond hernieuwbare energie en energie-efficiëntie.

Maar los van ondersteuning dient de overheid het ondernemerschap, in het algemeen dan, ook zekerheid bieden. Dat grote bedrijvenzones, havens enzovoort worden opgenomen in een afschakelplan voor mocht het dan toch fout dreigen te lopen, is moeilijk te verdedigen. En dat in diezelfde zones bijvoorbeeld windmolens die net elektriciteit kunnen produceren mee worden afgeschakeld, is al helemaal niet uit te leggen.

Het huidige afschakelplan is opgebouwd door technici, geheel los van de sociaal-economische realiteit. Dit kan niet. Daarom bekijken we momenteel hoe we het huidige afschakelplan kunnen wijzigen opdat rekening wordt gehouden met deze sociaal-economische realiteiten. Met die wijzigingen stappen we heel binnenkort naar de federale regering, zodat volgende winter, eind dit jaar en begin volgend jaar, dit land een afschakelplan heeft dat een sociaal-economische logica kent.

Bevoorradingszekerheid is één van de belangrijke pijlers van een langetermijnvisie. Naast energie-efficiëntie dus, en transformatie, opslag, transport, productie… aangepaste netinfrastructuur, slimme meters… Er is werk, veel werk, en het zal ook werk opleveren.

Vlaanderen staat voor een stroomversnelling.

Vlaanderen staat voor een energietransitie die ik samen met u wil realiseren.

Share on:

Leave a comment