Speech – NZEB Symposium

Toen ik de vraag kreeg om een GEIT-award te komen uitreiken was mijn eerste indruk eerder dat dit toch meer een nogal twijfelachtige eer betrof die mij gegund werd. Als politicus word je wel vaker in verband gebracht met diersoorten. Het gaat helaas in die gevallen meestal niet over een eretitel.

Na verduidelijking van het letterwoord GEIT – wat staat voor Gebouw, Energie-efficiëntie, Innovatie en Techniek – werd het mij natuurlijk duidelijk dat het hier wel over een eervolle erkenning gaat, zij het met een kwinkslag naar een stereotype-beeld. Dat dit stereotype-beeld niet meer klopt bewijst deze award en de inhoud van jullie symposium vandaag.

Het stereotype van geiten-wollen-sokken-drager vocht immers vaak tegen vooruitgang, jullie vechten duidelijk vóór vooruitgang. We verkeren vandaag in divers en goed gezelschap van mensen die de uitdagingen van onze woningmarkt met moed en kennis willen aangaan: architecten, ingenieurs, studiebureaus, beleidsmakers, overheidsdiensten en ondernemers.

Ik moet jullie niet vertellen dat de uitdagingen op onze woningmarkt groot zijn. Maar net zoals jullie dat doen in jullie professioneel leven, gaat het er voor een beleidsmaker ook over van een uitdaging een opportuniteit te maken.

Dat is de reden dat ik het vandaag over het Renovatiepact zal hebben. We zitten in Vlaanderen met grote uitdagingen. Met het Renovatiepact wil ik samen met mijn collega’s in de Vlaamse Regering naar een hogere versnelling schakelen op het gebied van renovaties. Een hogere versnelling maar niet zonder degelijk routeplan.

Wat ik had kunnen doen is even snel-snel iets bij elkaar kribbelen en vervolgens een aantal onsamenhangende maatregelen nemen en in 2020 zien wat er uit was gekomen. Dat heb ik bewust niet gedaan. Dat is volgens mij niet hoe je beleid moet maken en voeren. De uitdagingen in Vlaanderen zijn niet van die triviale aard dat we er met wat loodgieterij gaan geraken. We hebben nood aan een globale toekomstvisie. De kern van die visie is dat we alle maatregelen afstemmen op één doel: Verlaging van de energiekosten voor de gezinnen door het potentieel aan energiebesparingen bij renovaties maximaal te benutten.

Dit potentieel is niet min. Meer dan 58 procent van de eengezinswoningen in Vlaanderen is gebouwd voor 1970, dus voor de eerste energiecrisissen van 1974 en 1979. Uit onderzoek van het Vlaams Energie-agentschap blijkt duidelijk dat de gemiddelde energieprestatie van het bestaande Vlaamse woningenbestand zeer slecht is. Huurwoningen zijn daarbij vaak van nog veel mindere kwaliteit dan eigendomswoningen.

We weten allemaal dat Vlaanderen hoe dan ook een achterstand goed te maken heeft. “De Vlaming heeft misschien wel een baksteen in zijn maag, hij mist nog een isolatieplaat in z’n handen.” Om verandering in te zetten, moet je die Vlaming meekrijgen. Niet alleen de Vlaming als consument maar de Vlaamse ondernemer.

We hebben met andere woorden een maatschappelijk draagvlak nodig. Daarom heb ik eind 2014 opdracht gegeven om een groot stakeholdersoverleg op te starten samen met de trekkers van de bouwsector. Ik hoopte op een tiental organisaties, twintig organisaties was fantastisch geweest. Het zijn er uiteindelijk 34 geworden, een onverhoopt succes. Ik wil in het bijzonder ook de mensen van het Passief Huis platform bedanken voor hun constructieve deelname en inzet.

Renovatie zal de komende jaren aan belang winnen. Rond nieuwbouw hebben we via de EPB regels al grote stappen gezet. Voor renovatie moeten we nu richting 2050 een gelijkaardig traject opzetten.

Energiezuinig bouwen zorgt altijd voor een lagere energiekost voor bewoners, maar het vereist een initiële investering. Ik wil zeker benadrukken dat betaalbaarheid van Bijna Energie Neutrale-gebouwen, zowel voor de bouwsector als de overheid, cruciaal zal zijn. Om dit binnen het bereik van elke Vlaming te brengen moeten we blijven inzetten op innovatie.

Dat zal ook alleen maar kunnen als we tegelijkertijd aandacht schenken aan creatieve financieringsvormen. Het verheugt me dan ook dat jullie dit vandaag ook gedaan hebben. Ook in mijn beleid zal ik de komende periode aandacht schenken aan derdepartijfinanciering. Ik ben reeds vertrouwd met de initiatieven van KBC-bank en het Gentse project “Dampoort knapt op”. Het zijn deze innovatieve projecten die we nodig hebben om te komen tot onze langetermijnsdoelstellingen.

De lage rente vandaag kan ons daarbij een stuk helpen. Ook voor appartementen is de markt trouwens in beweging. Vandaag wordt de mogelijkheid geboden om een bijzondere verzekering af te sluiten voor een vereniging van mede-eigenaars. Hier is duidelijk noodzaak aan. Het is daarom een goede zaak dat financiële instellingen zich steeds meer bewust zijn van de noodzaak aan deze producten voor reële problemen in de woningmarkt. Ik zie dat er technisch heel veel mogelijk is in de bouwsector qua energiezuinig bouwen, maar als het niet financieel haalbaar is, dan stopt het mooie verhaal.

Om financiële ademruimte te geven aan renovatie bewandel ik ook andere wegen. De schenkingsrechten zijn drastisch vereenvoudigd en verlaagd om Vlamingen toe te laten hun onroerend goed meer te gaan schenken. Wie aansluitend de woning renoveert krijgt daarbovenop nog eens een korting op zijn schenkingsrechten.

Hoewel de renovatiegraad nog altijd te laag ligt zien we al de eerste tekenen van een stijging van het aantal renovaties. Het aantal renovatiekredieten zit voor het tweede opeenvolgende jaar serieus in de lift. Vorig jaar was er een stijging met 50% van het aantal kredieten. Vorige maand alleen al was er een stijging met 60% van het aantal kredieten.

Nogmaals geen versnelling in het wilde weg. We kunnen de Vlaming op pad helpen door degelijk renovatie-advies te bieden aan bestaande en nieuwe eigenaars over hoe ze de energieprestatie van hun huis kunnen verbeteren. Op dit gebied kan u binnenkort van mij voorstellen verwachten. Vanuit de sector kwam alvast het zeer goede idee om een woningpas in te voeren als handleiding voor hoe je die woning energiezuinig kunt maken. Het Vlaams Energie Agentschap zal deze woningpas dan ook ontwikkelen.

Niet in het wilde weg plannen maken en uitrollen betekent ook dat we nieuwbouw niet uit het oog mogen verliezen. Nieuwbouw zal ook een belangrijke rol blijven spelen in de verduurzaming van ons woonpark.

Als we die verduurzaming willen realiseren tegen 2050, zoals het Renovatiepact beoogt, dan moeten we die versnelling hoger schakelen. Als ik hier in de zaal kijk, dan zitten hier architecten, bouwheren, aannemers, deskundigen en alle juiste stakeholders samen die perfect weten wat we moeten doen om energiezuinig te bouwen. Ook de Vlaming wordt zich steeds bewuster van de nood aan energie-efficiëntie. Wel, dan ligt alles op tafel om vraag en aanbod met mekaar te verzoenen.

Dames en Heren,

Straks zal ik samen met schepen Tine Heyse de eerste slimme GEIT overhandigen.

Ik ga u niet langer in spanning houden, want ik ben even benieuwd als u wie vandaag de hoofdvogel zal afschieten en vooral met welke trofee de slimme GEIT huiswaarts zal gaan.

Share on:

Leave a comment