Speech – Studiedag notariaat

Dank u voor de samenwerking bij de overname

Op 2 december van vorig jaar heb ik u mogen toespreken, net voor de opstart van de inning van de registratie- en erfbelasting door de Vlaamse Belastingdienst.

Ik heb toen beroep gedaan op uw expertise en inzet om van deze overname een geslaagd project te maken.

Daarvoor wil ik u vandaag alvast van harte danken.

Ik heb toen ook gesproken over de valkuilen en de hindernissen.

Er is al een lange weg afgelegd, en we hebben nog een eindje te gaan … vooraleer alles in zijn definitieve plooi gevallen is.

De Vlaamse Belastingdienst overlegt voortdurend met de specialisten van uw Federatie om knelpunten te ontwarren en klantvriendelijke oplossingen uit te werken.

We moeten “werk blijven maken van dit samenwerk”.

Ik blijf rotsvast geloven dat we dit project tot een goed einde zullen brengen.

 

Een kort woordje over het reparatiedecreet

Ondertussen heeft ook de Vlaamse decreetgever niet stilgezeten.

Eerstdaags zullen we in het Vlaams Parlement een zogenaamd reparatiedecreet bespreken. Het gaat om een reeks van kleine herstellingen aan de Vlaamse Codex Fiscaliteit.

Hiermee komen we tegemoet aan opmerkingen en suggesties van jullie, notarissen, van academici, en van Vlaamse parlementairen.

Zo voorzien we de mogelijkheid om voor de belastingen die door Vlabel worden geïnd een voorafgaande beslissing of ruling te bekomen. Die noodzaak is de voorbije maanden duidelijk naar voor gebracht.

We verfijnen ook het nieuwe systeem van het forfaitair passief in de erfbelasting, en verduidelijken de erfbelasting verschuldigd bij gewone adoptie. Daarnaast voorzien we nog een reeks bijkomende verduidelijkingen en technische rechtzettingen.

 

De hervorming van de onroerende schenkbelasting

Wat nog veel meer in het oog springt is de hervorming van de schenkbelasting op onroerende goederen. Een hervorming die is opgenomen in het programmadecreet.

 

Erfenissen komen te laat

Erfenissen komen te laat“, zo luidt het spreekwoord.

Vandaag zijn erfgenamen vaak gesettelde 50-plussers, die al geruime tijd een eigen woning hebben, die hun loopbaan hebben uitgetekend, en een eigen vermogen hebben opgebouwd.

Door de vergrijzing zal de leeftijd waarop men doorgaans erft, steeds verder opschuiven.

 

De Vlaming wil wel schenken …

Ik las onlangs over een peiling waaruit blijkt dat 83% van de Vlamingen nog tijdens het leven een schenking wil doen. Zo kunnen ze een volgende generatie helpen op een moment waarop die het best wat steun kan gebruiken.

Schenkingen zijn een instrument van successieplanning. Maar vaak willen mensen ook doelgericht schenken. Aan hun kinderen die net afgestudeerd zijn, huwen, een eigen zaak willen opstarten, bij de geboorte van een kleinkind. En wanneer de kinderen een eigen huis willen kopen of bouwen blijken de ouders vaak welwillend een duit in het zakje te doen.

En het is altijd leuker om te krijgen via de “warme hand” dan via de “koude hand”.

 

En toch weinig onroerende schenkingen

En toch zien we dat schenkingen van onroerende goederen buiten de rechte lijn vandaag nauwelijks voorkomen.

En dat is niet verwonderlijk als je de tarieven van de schenkbelasting bekijkt: tussen broers en zussen oplopend van 20 % tot 65%, tussen ooms of tantes en neven en nichten van 25 % tot 70%, en tussen alle andere personen van 30 % tot 80 %.

Dit zijn geen redelijke belastingen meer. In de commissie Financiën en Begroting van het Vlaams Parlement vielen dan ook woorden als “confiscatie” en “onteigening”.

Zo wordt veel slapend onroerend patrimonium gecreëerd. Eigenaars verkiezen hun huizen te bewaren tot bij het overlijden. Schenkingen zijn gewoon te duur. Ze worden fiscaal afgestraft.

 

De Vlaming betaalt belasting als deze redelijk is

Het recente verleden heeft aangetoond dat de Vlaming graag bereid is belastingen te betalen op voorwaarde dat de tarieven redelijk zijn.

De hervorming van de schenkingsrechten op roerende goederen in 2004 heeft het aantal geregistreerde schenkingen spectaculair doen toenemen.

De invoering van de lage vlakke tarieven 3% in rechte lijn en 7% voor alle anderen is een win-win-win operatie gebleken.

    • Een win voor de belastingplichtige: een financieel duwtje geven aan kinderen of kleinkinderen kan op een fiscaal vriendelijke en rechtszekere manier. Heel wat slapend kapitaal is verschoven naar jonge mensen.
    • Een win voor de economie: tussen 2004 en 2014 werd met toepassing van de flat rates ruim 36 miljard euro naar een volgende generatie overgedragen, een welgekomen injectie van vers kapitaal in onze Vlaamse economie.
    • Een win voor de Vlaamse overheid: de ontvangsten uit de schenkbelasting zijn op enkele jaren tijd verzevenvoudigd. Vóór de hervorming bedroegen de ontvangsten ongeveer 33 miljoen euro, in 2007 was dit liefst 228 miljoen euro.

 

En die ontvangsten blijven toenemen, in 2014 hebben we de kaap van de 300 miljoen euro overschreden. Geld dat we kunnen besteden aan kerntaken zoals infrastructuur, welzijn, onderwijs, onderzoek en ontwikkeling.

 

Een nieuwe hervorming, deze keer voor onroerende goederen

De 3% en 7% zijn een schot in de roos gebleken.

Dit beproefde recept passen we opnieuw toe, deze keer voor de onroerende schenkingen.

We hebben de hervorming niet beperkt tot een eenvoudige verlaging, we gaan ook voor een vereenvoudiging en een vergroening.

 

Een vereenvoudiging

De ingewikkelde tariefstructuur van vandaag met vier tabellen en diverse tarieven verdwijnt.

We voorzien nog twee tabellen: één voor de rechte lijn, en een tweede die geldt voor alle anderen.

Een aanzienlijke vereenvoudiging dus.

 

Een verlaging

De nieuwe tarieven leveren een drastische verlaging op.

In rechte lijn voorzien we nog 4 tarieven, oplopend van 3 % tot 27 %.

Het tarief van 3 % wordt toegepast op de eerste schijf tot 150.000 euro.

Bij een schenking uit het gemeenschappelijk vermogen van echtgenoten kan dus een onroerend goed tot 300.000 euro aan 3% worden geschonken.

Wanneer één ouder aan een kind een onroerend goed schenkt met een waarde van 220.000 euro, dan is daarop vandaag een schenkbelasting verschuldigd van 21.225 euro.

De nieuwe tarieven leveren een schenkbelasting op van 10.800 euro. Een halvering van de schenkbelasting !

Buiten de rechte lijn wordt er nog één tarieftabel voorzien met tarieven oplopend van 10 % tot 40 %.

Hier springt de verlaging nog meer in het oog.

Als een schenker een woonhuis met een waarde van 220.000 euro schenkt aan een vriend, dan bedraagt de schenkbelasting hierop vandaag 134.125 euro. Met toepassing van de nieuwe tarieven is dit nog 29.000 euro. Een vermindering met meer dan 100.000 euro !

De verlaging is dus zonder meer een copernicaanse revolutie.

 

Een vergroening

Naast deze vereenvoudiging en verlaging voorzien we ook een vergroening.

Jonge mensen zullen met het verkregen onroerend patrimonium iets doen, renoveren of verbouwen bijvoorbeeld.

Als de begiftigde binnen een termijn van vijf jaar na de schenking renovatiewerken laat uitvoeren voor een bedrag van minstens 10.000 euro, exclusief de BTW, dan wordt een deel van de schenkbelasting terugbetaald.

Het gaat dan om werken beschreven in het Energiebesluit. Het plaatsen van dakisolatie, het vervangen van enkele door dubbele beglazing,  of het plaatsen van een warmtepomp kunnen een teruggave van een deel van de schenkbelasting opleveren.

Hernemen we even het voorbeeldje van daarnet.

De schenkbelasting in de rechte lijn voor een huis van 220.000 euro wordt nog bijkomend verminderd van 10.800 euro naar 8.700 euro.

En de schenkbelasting aan de vriend bedraagt met renovatie nog 25.400 euro, in plaats van 29.000 euro zonder renovatie.

Deze extra verlaging is een bijkomende stimulans op weg naar een energievriendelijke renovatie van het woningenbestand in Vlaanderen.

Die renovaties zullen de energie-efficiëntie opkrikken. Als minister van Energie schuif ik dit als prioriteit naar voor in mijn beleid.

Die bijkomende verlaging geeft ook een boost aan de bouw, de motor van onze economie.

 

Ook teruggave bij verhuring

Een tweede mogelijkheid om dezelfde teruggave te bekomen bieden we aan de begiftigde die een geregistreerde huurovereenkomst van minstens 9 jaar afsluit.

Hiermee willen we de private huurmarkt versterken met kwaliteitsvolle woningen. Daarom dient ook het conformiteitsattest, beschreven in de Vlaamse Wooncode, te worden voorgelegd.

De begiftigde krijgt hiervoor drie jaar de tijd. Deze termijn biedt de kans de nodige renovatie- en verbeteringswerken aan het geschonken goed uit te voeren zodat een woning van volwaardige kwaliteit op de huurmarkt kan worden gebracht.

 

Nog enkele punctuele aanpassingen

Tot slot zijn er nog enkele kleinere punctuele aanpassingen.

Rechtspersonen voor wie vandaag een vlak tarief geldt van 5,5%, kunnen voortaan genieten van een vlak tarief van 3%, als ze voldoen aan de voorwaarden van een renovatie of een verhuring.

Net zoals bij de erfbelasting voorziet de Vlaamse Regering een abattement in voordeel van gehandicapte verkrijgers van een bouwgrond of een ander onroerend goed.

 

Voor schenkingen vanaf 1 juli

De nieuwe regeling zal gelden vanaf 1 juli.

De datum van de notariële akte zal bepalend zijn.

 

Vragen ?

Ik neem aan dat u nog heel wat technische vragen heeft bij deze hervorming, ik heb mij beperkt tot de grote krachtlijnen.

U kan via de website van het Vlaams Parlement de ontwerpteksten al inkijken.  Mijn kabinet en de Vlaamse Belastingdienst blijven heel graag ter beschikking voor het beantwoorden van al uw vragen.

We zullen trouwens nog een lijst van veelgestelde vragen bezorgen.

 

De notaris als eerstelijnsadviseur

En opnieuw, en zo kom ik weer tot mijn inleiding, wil ik hierbij graag beroep doen op u, de notaris, als eerstelijnsadviseur.

Bij het uitwerken van de hervorming heb ik steeds op medewerking vanuit uw federatie kunnen rekenen.

Tot in de nachtelijke uurtjes toe, mijn oprechte appreciatie hiervoor !

Schenkingen en erfenissen zijn in vele families een delicaat gespreksonderwerp. De fiscale en burgerrechtelijks spelregels zijn niet door iedereen even goed gekend.

En bovendien, men wil zich niet zomaar uitkleden voor het slapengaan.  Een schenking is nu eenmaal onherroepelijk: “donner et retenir ne vaut”.

De notaris is de aangewezen persoon om mensen hierbij te helpen.

U kan hen wegwijs maken in deze nieuwe Vlaamse schenkbelasting.

U kan wijzen op de mogelijkheden die er zijn om toch nog controle te behouden.

U kan mensen adviseren om geen ondoordachte beslissingen te nemen en de keuzes te maken waarbij schenker en begiftigde zich goed voelen.

 

De impact van de hervorming

In het parlement werd mij gevraagd naar de berekening van de extra ontvangsten die deze hervorming zal opleveren.

We hebben getracht dit zo nauwkeurig mogelijk te bepalen. We gaan daarbij uit van een substitutie-effect. Dit is het verschuiven van belastbare massa van de erfbelasting naar de schenkbelasting.

Daarnaast is er ook een volume-effect: ook jongere eigenaars zullen zich aangesproken voelen door de hervorming en opteren voor een schenking tijdens het leven.

En er zijn nog bijkomende positieve effecten:  een verhoogde rotatie van kwaliteitsvolle woningen, een toename van de akten van verdeling dankzij de techniek van de dubbele akte, en de verminderde toevlucht tot artificiële ontwijkingsmechanismen.

Een schenking is ook een psychologisch proces.

Zoals de inspecteur van Financiën het in zijn advies retorisch verwoordde : “ Zal de spreekwoordelijke suikertante effectief de psychologische klip nemen haar onroerend goed te schenken aan haar favoriete neef terwijl haar vrees voor een betaalbare oude dag ongetwijfeld onaangetast blijft ?”

Het is dus nog koffiedik kijken of we het beoogde resultaat zullen behalen. Daarvoor durf ik ook op uw bijdrage rekenen.

Er is alvast bijzonder veel interesse voor de hervorming, dat is nu al duidelijk. Diverse organisaties en veel particulieren stellen ons vragen. Dit laat alvast het beste verhopen.

Laat ons opnieuw ”werk maken van samenwerk” en deze hervorming tot een gezamenlijk succesverhaal omdopen !

Share on:

Leave a comment