Speech – VIB-seminar

Dames en heren,

Energiespecialisten,

We leven in een wereld vol interessante ideeën. Een wereld vol uitdagingen, grote uitdagingen.

België, Vlaanderen staat voor een energietransitie, een nieuw tijdperk.

En daar hoort een visie bij, een langetermijnvisie. Het is niet alleen mijn ambitie om een beleid uit te voeren binnen de krijtlijnen van deze legislatuur. We moeten vandaag de basis leggen voor wat eraan komt in 2030, in 2050. Een energiebeleid heeft een projectie nodig op lange termijn. Een visie, met hoofdletter V, die ook gedragen wordt door de stakeholders. Daarom zal ik het intensief overleg met de sector, dat ik van zodra ik begonnen ben aan deze opddracht, ook de komende maanden en jaren verderzetten.

Er zullen aanpassingen doorgevoerd moeten worden voor het hele energiesysteem: bij de energievraag, het energie-aanbod, de infrastructuur, het regelgevend kader, de markten, de steunmechanismen, enzovoort. Die aanpassingen moeten ons energiesysteem betrouwbaar houden, alsook milieuvriendelijker maken. Dit willen we realiseren op een sociaal-economisch verantwoorde manier.

Daarnet had ik het over een wereld vol uitdagingen. Eén daarvan is, en ik denk niet dat ik nieuws vertel, het wegwerken van een schuld uit het verleden. Ik ga er niet over uitweiden, maar ik kan u bij deze wel garanderen dat mijn kabinet dag in dag uit werkt aan een oplossing om dit op een ordentelijke manier weg te werken. Ook daarvoor zijn we in uitvoerig overleg met de stakeholders.

Ondertussen maken we werk van een gezond, stabiel investeringsklimaat dat op kostenefficiënte wijze tot meer hernieuwbare energie zal leiden. Niet via oversubsidiëring, maar via een investeringssteun die nieuwe technologieën ondersteund. Een marktconforme ondersteuning, zodat we onze kinderen straks een nieuw energielandschap kunnen aanbieden, zonder bijkomende factuur.

Ik zal daar maar meteen op aansluiten met iets anders wat u ongetwijfeld al weet of is opgevallen. Deze minister van Energie gaat voluit voor energie-efficiëntie. Op alle mogelijke manieren probeer ik mensen aan te zetten om energie te besparen. Zowel bedrijven als particulieren, voor iedereen geldt immers hetzelfde: de enige kilowattuur die gratis is, is die die je niet verbruikt. En ze zijn nog gigantisch in aantal, de kilowatturen die we kunnen besparen.

Er is een Europese doelstelling rond energie-efficiëntie, ja, maar daarom alleen moeten we het niet doen. Energiebesparing is een essentieel onderdeel van de energietransitie waar Vlaanderen voor staat. We werken hard op de particuliere markt om mensen ertoe aan te zetten te isoleren, energiezuiniger en automatisch comfortabeler te leven, te werken…

Voor de bedrijfswereld, grote en kleine ondernemingen, geloof ik rotsvast in de derdepartijfinanciering. ESCO’s kunnen de Vlaamse bedrijven helpen om energie-efficiënter te worden. Ook daarvoor zijn we met alle mogelijke stakeholders in overleg. PMV zal tegen eind dit jaar een voorstel doen om een ESCO-fonds op te richten. Dan moet je als bedrijf niet langer investeren, maar zal een private partij deze investering doen. De afbetaling doe je dan op basis van de gerealiseerde vermindering van de energiefactuur. Slimme constructie, geen financiering die de schuldenratio van uw bedrijf belast, … Volgens mij niets anders dan voordelen. Tegen eind dit jaar hoop ik dan ook het ESCO-fonds te kunnen realiseren.

Nu, dit verhaal stopt niet aan de grens. Europa wil graag dat we investeren, en liefst in projecten waar verschillende landen baat bij hebben. Graag, zeg ik dan. Elke investering in energie is eigenlijk ten bate van heel Europa. En wat te zeggen van een interconnectie. Europa heeft genoeg energieproductie voor het hele continent. Meer dan genoeg. We moeten er voor zorgen dat het kan gedeeld worden.

Europa heeft zijn doelstellingen. Ambitieuze doelstellingen, op het vlak van hernieuwbare energie en energie-efficiëntie. Naast de opportuniteiten houden die ook zeer significante uitdagingen in. Ook voor de energie-intensieve bedrijven.

Het kan niet de bedoeling zijn dat we door dit Europese beleid de energie-intensieve industrie gaan wegjagen uit Vlaanderen, België en Europa.

We moeten naar een beleid dat inzet op innovatie en economie en klimaatbeleid samen opneemt. Innovatie gebeurt in de bedrijven, dus als we ze laten verdwijnen is de slagkracht van de EU weg op het internationale niveau. België moet dit samen met Nederland, gelet op de relatief hoge aanwezigheid van energie-intensieve industrie in de economie in beide landen, op het Europese niveau aankaarten.

Deze legislatuur zal ik ook een energienorm invoeren voor energie-intensieve bedrijven. Zo staat het in het Regeerakkoord. Deze norm moet er voor zorgen dat de som van de meerkosten en nettarieven niet hoger ligt dan in de buurlanden.

Om de kosten van de energiefactuur te drukken zal de Vlaamse Regering samen met de federale overheid de meerkosten van gas en elektriciteit die gelden voor industriële gebruikers in al hun componenten eenduidig vergelijken met die in andere relevante landen en regio’s.

Ik zal bij mijn federale collega erop aandringen om deze monitoring in overleg met de gewesten structureel uit te bouwen, in vergelijking met onze buurlanden en andere relevante landen en regio’s en dit voor “alle componenten” van de energiefactuur.

Hiermee moet in de eerste plaats de competitiviteit van onze bedrijven gevrijwaard worden. Wanneer hieruit zou blijken dat de meerkosten en nettarieven hoger zouden liggen dan in onze belangrijkste buurlanden zal voor de verschillende componenten worden bekeken welke actie kan worden ondernomen om dit verschil zo snel als mogelijk weg te werken.

Ook op het gebied van hernieuwbare energie heb ik grote doelstellingen. Samen met zonne-energie is windenergie vandaag de meest rendabele manier om de Europese doelstelling – 10,5 procent hernieuwbare energie tegen 2020, wat Vlaanderen betreft – te halen.

Het zijn die twee technologieën die vandaag al ver staan in hun ontwikkeling, en die tegelijkertijd ook nog een grote ontwikkeling kunnen doormaken. Windturbines worden hoger, de diameter van de rotors wordt groter, en de rendementen stijgen uiteraard mee. Hoge bomen vangen veel wind, en dat betekent dat de steun kan verminderen. Jaarlijks.

Vandaag betalen alle Vlamingen samen zo’n 90 miljoen per jaar voor steun aan windenergie. Dat is veel geld, maar we krijgen er heel veel voor terug. En door de technologische vooruitgang krijgen we ook steeds meer voor steeds minder. De minimumsteun voor windenergie zakt. In de periode 2010-2013 betaalden we nog een minimumsteun van 90 euro per MWh. In 2013 was dat nog 83 euro, in 2014 74 euro, en vandaag 63 euro. Ik mocht vorige week bekendmaken dat de minimumsteun voor nieuwe installaties vanaf 1 januari 2016 zal dalen tot onder de 60 euro, tot 59 euro. En we zijn ervan overtuigd dat deze trend zich zal verderzetten.

Windenergie op land behoort samen met zonne-energie tot de goedkoopste toepassingen van hernieuwbare energie. Vandaar ook de bewuste keuze om in eerste instantie voluit in te zetten op deze twee technieken. En niet alleen omdat ze hernieuwbaar zijn. In de UK bouwt men vandaag een nieuwe kerncentrale. Er staat nog niets en de steun is vandaag al 117 euro per MWh. En die steun zal in de toekomst nog meer worden. En dan hebben we het nog niet over de risico- en schadekosten die met deze technologie gepaard gaan.

 

Dames en heren,

De overheid heeft ondernemerschap en innovatie nodig. Dit zijn de hefbomen voor duurzame oplossingen inzake energie, leefmilieu,… Daarom zal deze Vlaamse Regering het niet nalaten om gericht te investeren in onderzoek en ontwikkeling rond hernieuwbare energie en energie-efficiëntie.

Maar los van ondersteuning dient de overheid het ondernemerschap, in het algemeen dan, ook zekerheid te bieden. Dat grote bedrijvenzones, havens enzovoort worden opgenomen in een afschakelplan voor mocht het dan toch fout dreigen te lopen, is moeilijk te verdedigen. En dat in diezelfde zones bijvoorbeeld windmolens die net elektriciteit kunnen produceren mee worden afgeschakeld, is al helemaal niet uit te leggen.

Het huidige afschakelplan is opgebouwd door technici, geheel los van de sociaal-economische realiteit. Dit kan niet. Daarom bekijken we momenteel hoe we het huidige afschakelplan kunnen wijzigen opdat rekening wordt gehouden met deze sociaal-economische realiteiten. Met die wijzigingen stappen we heel binnenkort naar de federale regering, zodat volgende winter, eind dit jaar en begin volgend jaar, dit land een afschakelplan heeft dat een sociaal-economische logica kent.

Bevoorradingszekerheid is één van de belangrijke pijlers van een langetermijnvisie. Naast energie-efficiëntie dus, en transformatie, opslag, transport, productie… aangepaste netinfrastructuur, slimme meters… Er is werk, veel werk, en het zal ook werk opleveren.

Vlaanderen staat voor een stroomversnelling.

Vlaanderen staat voor een energietransitie die ik samen met u wil realiseren.

Share on:

Leave a comment